Zobacz

Grzegorz Kozyra – Moje stare płyty (25) – Czesław Niemen: Katharsis

Płyta Katharsis Czesława Niemena była zarówno pasją poświęconą przedwcześnie zmarłemu koledze, 22-letniemu perkusiście Piotrowi Dziemskiemu, jak i wzniosłą historią naszej cywilizacji. Od początku do końca autorska, wykonywana głównie na syntezatorze Mooga, melotronie oraz instrumentach perkusyjnych, budziła od początku kontrowersyjnie opinie, zarówno bardzo pozytywnie, jak i krytyczne.

Odkryłem w niej wizję świata, który ma dopiero nadejść. Niemen do każdego z tytułów podopisywał autorskie komentarze. Stworzył tragiczną opowieść o człowieku, który wciąż do czegoś dąży, nie zdając sobie sprawy ze swojej przemijalności.

Pierwsza część Odkrycie nowej galaktyki rozpoczyna się mocnym syntezatorowym wejściem, to sen triumfalny człowieka o podróżach kosmicznych, które zaprowadzą nas ku nowym światom; druga część Mleczna droga opisuje inną wędrówkę – ku krańcom nieskończoności. Elektroniczne instrumenty i dźwiękowe riffy melotronu i minimoogu wiodą prym i oplatają nas swoimi fonicznymi mackami.

Planeta Ziemia z dopiskiem autora – siła przyciągania, brama w obłokach, lądowanie, pejzaż ziemi, zachwyt, zwiastowanie – jest częścią najdłuższą, ale zarazem najciekawszą muzycznie. Słyszymy lądujące pojazdy kosmiczne; sygnały, które odnoszą się do innych cywilizacji porozumiewających się z nami. Człowiek jest zachwycony swoją rolą we wszechświecie; Fatum, kolejny urywek, mówi o niewzruszonym prawie  przemijania. Muzyka w żałobnych tonach, w marszowym tempie, odtwarza pogrzeb kolejnej ludzkiej istoty.

Pieczęć z dopiskiem reprodukcja biologiczna, walka o byt, próżność i euforia uprzywilejowanych to konstrukcja całkowicie elektroniczna, z muzyką konkretną i dźwiękami cokolwiek abstrakcyjnymi. Słychać także zgiełk ludzkich rozmów, śmiechy i śpiewy bawiących się mieszkańców naszej planety.

Z listu do M. jest przejmującą opowieścią o ludzkim losie z jazzową wokalizą kończącą ten fragment. Wokalista śpiewa: Czemu kiedy idąc padam/Ludzie mówią/Czas nie czeka/Przecież stoi w miejscu/ Nie pędzi donikąd/Nie ucieka/Jeśli każe nam się liczyć z sobą/Zaciskając złudną pętlę/Kłamie/Kłamie…

W Próbie ucieczki Niemen znów improwizuje wykorzystując dźwięki różnych instrumentów, ale i eksperymentując z ludzkim głosem trochę na zasadach Pink Floydowych odkryć z płyty Ciemna strona księżyca.  Katharsis z dopiskiem wieczna tęsknota duszy – powrót w rejony centralnej galaktyki  posługuje się przede wszystkim charakterystycznymi dźwiękami minimoogu, i na nim opiera całą konstrukcją melodyczną, cierpką i jakby somnambuliczną.

Epitafium/Pamięci Piotra zaczyna się oczywiście od perkusyjnego sola, następnie melotron i śpiew Niemena w stylu cerkiewnym i religijnym wnoszą tragiczną nutę do utworu. Słyszymy w pewnym momencie dzwony. – C y w i l i z a c j o/
Pełna pychy/ Opiekunko/Co ty uczynisz/Jakim narzędziem wyrwiesz/Ostrze bolesne/Z serc bijących w żałobne dzwony/Jak jeszcze długo/Skrzypiący frazes/Takie jest życie/Jedynym będzie usprawiedliwieniem/Niedorzecznej śmierci/CZŁOWIEKA –
śpiewa twórca kompozycji.

Dorożką na Księżyc, część ostatnia, z autorskim komentarzem po odwiedzinach srebrnego globu; czerwony Mars – kusząco mruga okiem to kolejny muzyczny eksperyment. Kilka pierwszych dźwięków chwytliwie przedstawia naszego srebrnego przyjaciela, flet śpiewnie zaprasza na Marsa. Tam także niedługo uda się człowiek. Podobno w 2035 roku?

Grzegorz Kozyra

lll

O autorze:

Screenshot 2015-04-29 00.31.42

Grzegorz Kozyra: eseista, poeta, dziennikarz. Autor trzech tomów eseistycznych: W CZASIE NIEDOKOŃCZONYM (2005), DUCH SŁOWIAŃSKI (2009), CIEŃ I MAGNOLIE (2013).

Podaj dalej!
Share on Pinterest
Share with your friends








Submit

Grzegorz Kozyra – Podróże z Orfeuszem [EBOOK]

Książka “Podróże z Orfeuszem” jest powrotem do młodości, powrotem do czasów, kiedy idealizm i pragnienie wolności znajdowało ucieczkę w fascynacji literaturą, sztuką i muzyką, która najlepiej przybliżała wyobrażenie o pięknie świata i potędze miłości. Ebook “Podróże z Orfeuszem”, wydany przez “Oficynę FJ”, dostępny w formacie pdf oraz epub, można pobrać po kliknięciu ilustracji poniżej.

Biuletyn – bezpłatna prenumerata

PAPIERY FOTOGRAFICZNE

Error: Please enter a valid email address

Error: Invalid email

Error: Please enter your first name

Error: Please enter your last name

Error: Please enter a username

Error: Please enter a password

Error: Please confirm your password

Error: Password and password confirmation do not match